زىكىر ۋە ئۇنىڭ ھاياتىمىزدىكى تەسىرى

 زىكىر — ئاللاھ تائالانى ياد ئېتىش، ئۇنى ئېسىدىن چىقارماسلىق، ئۇنىڭ بىزنى كۆزىتىپ تۇرىدىغانلىقىنى ئۇنتۇپ قالماسلىق ۋە ئۇنى ئۇلۇغلاش، مەدھىيەلەش، ئۇنىڭ ئىلىمى، قۇدرىتى ۋە گۈزەل سەنئەتلىرى ھەققىدە تەپەككۇر قىلىش، نېمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىش دېگەنلىكتۇر. ِانَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآَيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ. الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ «شەكسىزكى، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ يارىتىلىشىدا، كېچە بىلەن كۈندۈزنىڭ نۆۋەتلىشىپ تۇرۇشىدا ئەقلى ساغلام كىشىلەر ئۈچۈن ئەلۋەتتە (ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ۋە قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) ئوپئوچۇق دەلىللەر بار. ئۇلار ئۆرە تۇرغاندىمۇ، ئولتۇرغاندىمۇ، ياتقاندىمۇ ئاللاھنى ئەسلەپ تۇرىدۇ، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ يارىتىلىشى توغرىسىدا پىكىر يۈرگۈزىدۇ (ۋە مۇنداق دەيدۇ:) «ئى رەببىمىز! سەن بۇنى بىكار ياراتمىدىڭ. (ھېكمەتسىز ئىش قىلىشتىن) ئەلۋەتتە پاكتۇرسەن! بىزنى دوزاخ ئازابىدىن ساقلىغىن» . بۇ ئايەت ئاللاھ تائالانى ئەقلى ۋە پىكىر – خىيالى ۋە بارچە ھېس- تۇيغۇسى بىلەن ياد ئېتىدىغان كىشىلەرنى سۈپەتلىگەن بولۇپ، بۇ ئەقىل ئىگىلىرىگە خاس خىسلەتتۇر.

زىكىر «قۇرئان كەرىم»دە ۋە ھەدىسلەردە مۇنداق ئىككى خىل مەنىدە كېلىدۇ: بىرى، ئومۇمىي زىكىر، يەنە بىرى، خاس زىكىردۇر. ئومۇمىي زىكىر— ناماز روزا، زاكات، ھەج، قۇرئان ئوقۇش قاتارلىق ئىبادەتلەرنى ئورۇنداش. خاس زىكىر— «قۇرئان كەرىم» ۋە ھەدىسلەردە كەلگەن زىكىر ۋە دۇئالا بىلەن ئاللاھ تائالانى ياد ئېتىش، ئۇنىڭغا تەسبىھ، تەھلىل ۋە ھەمدۇسانالارنى ئېيتىشتۇر.

ئاللاھ تائالانى ياد ئېتىش ئىماننىڭ تەلىپىدۇر

ئاللاھ تائالانى ياد ئېتىش بەندىنىڭ ئىمانىنى چوڭقۇرلاشتۇرىدۇ، ئاللاھ تائالاغا بولغان باغلىنىشىنى كۈچەيتىدۇ، سۆيگۈ-مۇھەببىتىنى ئاشۇرىدۇ، ئاللاھ تائالانىڭ ئۆزىگە يېقىن ئىكەنلىكىنى ۋە بارلىق ئەمەللىرىنى كۆزىتىپ تۇرۇۋاتقانلىقىنى ھېس قىلدۇرىدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى دىندا مۇستەھكەملىكنى، ئىماننى، ئاللاھ تائالاغا بولغان ئىشەنچنى ۋە ئىستىقامەتنى كۈچەيتىدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگەن: «ئاللاھنى ياد ئېتىپ تۇرىدىغان ئادەم بىلەن ئاللاھنى ياد ئەتمەيدىغان ئادەمنىڭ پەرقى تىرىك بىلەن ئۆلۈككە ئوخشاشتۇر» .